ठाणे जिल्ह्यात AI च्या माध्यमातून संशयास्पद RNI क्रमांकांचा वापर? RNI प्रशासन यांची भूमिका काय असणार?

 

ठाणे : कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे माध्यम क्षेत्रासमोर नवे आव्हान उभे राहिले असून, ठाणे जिल्ह्यात काही सोशल मीडिया पोस्ट, डिजिटल न्यूज पोस्टर आणि वृत्तपत्रांच्या लेआउटसारख्या डिझाइनमध्ये संशयास्पद RNI (Registrar of Newspapers for India) क्रमांक वापरले जात असल्याची चर्चा रंगू लागली आहे.

काही पोस्टमध्ये वृत्तपत्राचा अधिकृत लेआउट असल्याचा आभास निर्माण करून RNI क्रमांक नमूद केला जातो. मात्र संबंधित क्रमांक अधिकृत नोंदींशी जुळतात का, याची पडताळणी होणे आवश्यक आहे. जर कोणत्याही व्यक्तीने किंवा संस्थेने खोटा अथवा चुकीचा RNI क्रमांक वापरून जनतेची दिशाभूल केली असेल, तर तो गंभीर स्वरूपाचा विषय ठरू शकतो.

माध्यम क्षेत्रातील जाणकारांच्या मते, RNI क्रमांक हा वृत्तपत्राच्या नोंदणीशी संबंधित अधिकृत ओळख क्रमांक असून त्याचा गैरवापर केल्यास संबंधित कायद्यांनुसार चौकशी व आवश्यक ती कारवाई होऊ शकते. त्यामुळे अशा प्रकरणांकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.

आता याप्रकरणी प्रेस सेवा पोर्टल आणि RNI प्रशासन यांची भूमिका काय राहणार, संशयास्पद क्रमांकांची पडताळणी कशी केली जाणार आणि नियमभंग आढळल्यास संबंधितांवर कोणती कारवाई केली जाणार, याकडे माध्यम क्षेत्रासह नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.

डिजिटल युगात कृत्रिम बुद्धिमत्ता हे प्रभावी साधन असले तरी त्याचा वापर दिशाभूल करणारी माहिती, खोटी ओळख किंवा अधिकृत नोंदणीचा भास निर्माण करण्यासाठी होऊ नये, यासाठी कठोर अंमलबजावणी आणि जनजागृतीची आवश्यकता असल्याचे मत पत्रकार व माध्यम क्षेत्रातील तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

अधिकृत चौकशी पूर्ण होईपर्यंत कोणत्याही RNI क्रमांकाबाबत अंतिम निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही. मात्र अशा प्रकारच्या संशयास्पद प्रकरणांची सखोल चौकशी होऊन सत्य समोर येणे हीच पत्रकारिता आणि लोकशाहीच्या दृष्टीने अपेक्षित बाब आहे. माध्यम क्षेत्राची विश्वासार्हता टिकवण्यासाठी अधिकृत नोंदणी क्रमांकांचा गैरवापर करणाऱ्यांविरुद्ध कठोर कारवाई होणे आवश्यक असल्याची मागणी पत्रकार संघटनांकडूनही व्यक्त होत आहे.